Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2018

Εκπαιδευτικές πικρίες

Γράφει η Αργυρή Νάκου –Γεωργιάδου
Το παρακάτω κείμενο με τον τίτλο ‘Εκπαιδευτικές πικρίες’ το έγραψα όταν ήμουν εν ενεργεία εκπαιδευτικός και έζησα εκ των ένδον το έγκλημα κατά της παιδείας, η οποία, κατά τη σοφή ρήση του Σ. Καργάκου, μετατράπηκε σε απαιδεία με κύριο στόχο-σκοπό τη παραγωγή αγράμματων, αφελληνισμένων και απορθοδοξοποιημένων ανθρώπων δίκην ρομπότ που θα εκτελούν μόνο και δεν θα σκέφτονται.  
Όλα σήμερα στην Ελλάδα φέρνουν πόνο. Όλο και περισσότεροι αναπολούν τα περασμένα και με θλίψη διαπιστώνουν πως οι Έλληνες έχασαν το δρόμο τους.
Βέβαια ό, τι συμβαίνει γύρω μας δεν έγινε ξαφνικά και αναίτια· είναι προϊόν προηγούμενης τακτικής· μίας, εκ των άνω μεθοδευμένης τακτικής ευκολίας και εξίσωσης των πάντων που απέδωσε καρπούς, καρπούς όμως πολύ πικρούς. Η φθορά και η παρακμή ισχύει για όλους τους χώρους. Όλα είναι μια αλυσίδα· Ο πρώτος κρίκος είναι η παιδεία και αφού η παιδεία νοσεί επόμενο είναι να νοσήσουν και οι υπόλοιποι θεσμοί.
Σήμερα, που μιλάμε για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση αναρωτιέμαι, αν θα πάμε μπροστά ή κάνουμε πάλι όπισθεν όπως, ύστερα από την προηγούμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που άρχισε το 1986 και στο πέρασμά της σάρωσε τα πάντα και έφερε τα πάνω κάτω με συνέπεια να βιώνουμε σήμερα αυτή τη παρακμή.
Σήμερα παρατηρείται από όλους ένα κενό πολύ εντυπωσιακό και πολύ οδυνηρό. Κυκλοφορεί πολύ η έκφραση ‘’το σχολείο έγινε μπάχαλο’’. Μακάρι να μην ήταν έτσι, αλλά δυστυχώς κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι τα παιδιά μας είναι ολίγον τι αγράμματα. Οι απόφοιτοι όταν ίσχυε το παλαιότερο εκπαιδευτικό σύστημα ήξεραν κάτι, οι απόφοιτοι μετά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν ξέρουν τίποτε.
Τα παιδιά, οι νέοι, σήμερα δεν ξέρουν ιστορία, δεν ξέρουν γεωγραφία, δεν ξέρουν να κάνουν μια απλή πράξη αριθμητικής (και ας διδάσκονται ανώτερα μαθηματικά) δεν ξέρουν να διατυπώσουν τη σκέψη τους, να την αιτιολογήσουν, δεν ξέρουν καν να μιλήσουν, το λεξιλόγιό τους είναι φτωχότατο και και..........
Αν ξέρουν κάτι το οφείλουν στα φροντιστήρια και ας όψονται οι εγκέφαλοι που εμπνεύσθηκαν αυτό το ‘’καινoτόμο σύστημα’’ που μας πήγε πίσω. Η προτροπή του υπουργού Παιδείας ‘’μην πάτε στα φροντιστήρια’’ είναι αστεία και δικτατορική. Αφού το σχολείο είναι αυτό που είναι, πού θα μάθουν γράμματα τα παιδιά;
Κάνε, κ. Υπουργέ το σχολείο πρώτα σχολείο και τα παιδιά από μόνα τους θα πάψουν να καταφεύγουν στην έξωθεν βοήθεια. Ίδωμεν! Τα πράγματα σήμερα στην εκπαίδευση θα ήταν καλύτερα αν δεν είχαν καθιερωθεί οι περιβόητες ‘’δέσμες’’ που έφεραν τα πάνω κάτω.
Παλαιότερα το παλαιότερο εκπαιδευτικό σύστημα είχε σίγουρα τα τρωτά του· το σύστημα της απομνημόνευσης και της χρήσης του ενός βιβλίου ήταν σίγουρα λάθος. Ο τρόπος όμως εισαγωγής στο πανεπιστήμιο ήταν σωστός γιατί δεν υπήρχε για τον υποψήφιο εξεταστέα ύλη. Η ύλη ήταν απεριόριστη. Τί θα πει ‘’από εδώ μέχρι εκεί’’; Ο υποψήφιος έπρεπε να ξέρει γενικώς, αρχαία, λατινικά, ιστορία, μαθηματικά κ.τ.λ. Τα πάντα ήταν άγνωστα και παρεδίδοντο προφορικώς· πράγμα που σημαίνει πως έπρεπε να ξέρεις ορθογραφία για να μην βγουν διαμάντια στο κείμενο, να έχεις οξυμμένη ακοή και τεταμένη προσοχή. Περνούσε κανείς με βάση το 24 αξιολογούμενος από το 1-10 πράγμα που σημαίνει πως όσοι περνούσαν είχαν όλοι τους κάποιο επίπεδο γνώσεων σίγουρα και δεν περνούσαν μαθητές με γνώσεις από 10-14. Σήμερα περνούν και μαθητές του 10. Η εκπαιδ. μεταρρύθμιση αντί να διορθώσει τα κακώς κείμενα όπως θα έπρεπε, την απομνημόνευση δηλ. και τη χρήση του ενός βιβλίου, άλλαξε ό, τι σωστό διέθετε το παλαιό σύστημα, τον τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, και καθιέρωσε τις ‘’δέσμες’’ που σαν θεσμός κρίνεται ακατάλληλος διότι καλλιεργεί την μονομέρεια και παράγει ανθρώπους χωρίς εγκύκλια μόρφωση όπως αποδείχθηκε επί σειρά ετών.
Τα μαθήματα ‘’ κορμού’’ όπως τα ονόμασαν πέρασαν όχι απλώς σε δεύτερη μοίρα αλλά πετάχθηκαν (στην πράξη) στο καλάθι των αχρήστων. Κανείς δεν ενδιαφερόταν πια για μαθήματα εκτός δέσμης. Ο χρόνος για τα μαθήματα κορμού ήταν χαμένος για τους μαθητές, γιατί το σύστημα αυτό της εισαγωγής σε ανώτερη σχολή, έτσι όπως διαμορφώθηκε, άλλαξε και τη σκέψη των ανθρώπων και το μόνο που τους ενδιέφερε πλέον ήταν όχι η μάθηση, όχι η γνώση, όχι η καλλιέργεια του χαρακτήρα, όχι η απόκτηση εφοδίων για την αντιμετώπιση της ζωής με σωστό τρόπο, αλλά η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο και μόνο.
Όταν οι γονείς έπαιρναν τους βαθμούς των παιδιών τους για τα μόνα μαθήματα που ενδιαφέρονταν ήταν τα μαθήματα ‘’δέσμης’’, ήταν, βλέπεις το κλειδί της επιτυχίας. Οι καθηγητές των μαθημάτων ‘’κορμού’’ άρχισαν να αισθάνονται άχρηστοι.
 Έτσι τα χρόνια περνούσαν και οι μαθητές όλο και ‘’άδειαζαν’’ από εγκύκλιες γνώσεις που καλλιεργούν τον άνθρωπο και ‘’γέμιζαν’’ ανάλογα με τη δέσμη επιλογής από γνώση σε ‘’καλούπι’’, από γνώση περιορισμένη, δίκην κομπιούτερ, από γνώση παπαγάλου. Ρωτήστε έναν απόφοιτο αν θυμάται τίποτε από την ύλη της ‘’δέσμης’’ του. Τίποτε και κανείς δεν θυμάται. Οι καλοί μαθητές έπαιρναν εικοσάρια, αλλά τα εικοσάρια δεν είχαν αντίκρυσμα. Το σύστημα παρήγαγε ανθρώπους αγράμματους. Ρωτήστε έναν απόφοιτο του συστήματος ‘’δέσμης’’ αν ξέρει στοιχειώδη ιστορία, αν μπορεί να κάνει μια πράξη αριθμητικής, αν ξέρει με ποιους νομούς συνορεύει ο τόπος που κατοικεί, αν μπορεί να διατυπώσει τη σκέψη του και αν τη γράψει με πλήρες νόημα και ειρμό. Στην κατάντια αυτή των παιδιών μας η περιθωριοποίηση των μαθημάτων ‘’κορμού’’ έπαιξε καταλυτικό ρόλο.
Το κακό όμως δεν έμεινε εδώ, η περιβόητη μεταρρύθμιση προχώρησε ακόμα περισσότερο και κατήργησε και άλλους χρήσιμους θεσμούς του παλαιού συστήματος. Για να επέλθει η πλήρης αγραμματοσύνη έπληξε και τις εξετάσεις από τάξη σε τάξη. Οι εξετάσεις θεωρήθηκαν ‘’αναχρονισμός’’. Ο καινούριος αέρας αντιλήψεων της εποχής αυτής ήταν η ‘’απελευθέρωση’’ από τα εμπόδια που κάνουν δύσκολη τη ζωή του μαθητή. Έτσι οι εξετάσεις από δύο φορές το χρόνο που ίσχυαν και άρχιζαν από την Ε’ τάξη Δημοτικού μέχρι τη Γ’ Λυκείου συν τις εισιτήριες από δημοτικό στο γυμνάσιο, τις περιόρισαν τόσο που ήταν σαν να μην υπήρχαν. Δηλαδή ό, τι δυνάμωνε τον μαθητή και τον καθιστούσε ικανό το περιόριζε ή το εξαφάνιζε.
Τα νέα μέτρα, όποια και αν ήταν, γιατί γράφω ό, τι θυμάμαι από τη θητεία μου στην εκπαίδευση, ήταν πάντα εύκολα κατά κανόνα και ευνοούσαν τους κακούς μαθητές και μόνον, όχι βέβαια για να γίνουν μέτριοι μέχρι αδιάφοροι.
Όλα ήταν υπέρ του αδυνάτου, και της πρόληψης ψυχολογικού προβλήματός του από την πρόοδο των ικανότερών του.
… χάριν του οποίου καταργήθηκε και η βαθμολογία στο Δημοτικό και επεκράτησε εκείνο το Α και Β σαν το ‘’α’ και β΄κατηγορία’’ που λέμε. Έτσι σιγά σιγά ο κακός μαθητής σαν είδε ότι το εκπαιδευτικό σύστημα τον πονά και νοιάζεται τόσο πολύ γι’ αυτόν ώστε να μην γίνει καλύτερος, πήρε τα απάνω του, που λέμε, και αισθάνθηκε σπουδαίος, τόσο σπουδαίος δε που έγινε και αρχηγός. Θυμάται κανείς να βγήκε ποτέ πρόεδρος στις μαθητικές κοινότητες καλός μαθητής;
Γι’ αυτό και οι μαθητικές κοινότητες ‘’ πρόκοψαν’’ τόσο πολύ επειδή οι μεταρρυθμιστές με τα μέτρα που επέβαλαν στα Σχολεία αυξήθηκαν οι κακοί μαθητές και οι καλοί έγιναν αδιάφοροι, τόσο πολύ μάλιστα, ώστε ν’ ανέχονται ως εκπροσώπους τους τελευταίους μαθητές της τάξης. Αυτή η ιστορία των μαθητικών κοινοτήτων που ως θεσμός ακούγεται φυσικά σωστός, απέτυχε παταγωδώς και η αιτία ήταν ίδια πάλι, οι ‘’ ΔΕΣΜΕΣ’’.
Οι ‘’δέσμες’’ που καταδίκαζαν τα παιδιά σε μηχανές εκμάθησης περιορισμένων γνώσεων για να μπουν στον ‘’παράδεισο’’ ενώ στην ουσία ήταν απαίδευτα και ανώριμα για να χειρισθούν σωστά το θεσμό. Έτσι το προεδρείο για το μόνο που ενδιαφερόταν ήταν οι πορείες στην αρχή και στη συνέχεια το πράγμα αγρίεψε και έφθασε στις περιβόητες καταλήψεις που κύριος σκοπός τους ήταν πάλι η ‘’λούφα’’ και η διάλυση.
Ό, τι και να σκεφτείς απ’ το εκπαιδευτικό σύστημα του 1980 σου προκαλεί πόνο. Ό, τι σωστό υπήρχε το σάρωσε. Μία ‘’πρόοδος επί τα χείρω’’ άνευ προηγούμενου. Η ‘’ποδιά’’ θεωρήθηκε κι αυτή αναχρονιστική. Μπήκε στα Σχολεία η ασυδοσία ως προς την εμφάνιση. Όλα δηλ. τα μέτρα ήταν ν’ αποπροσανατολίσουν τα παιδιά απ’ τον κύριο σκοπό της ζωής, να τα χαϊδέψουν, να τα κολακέψουν, να τα κοροϊδέψουν.
Συνέχεια της κατάργησης της ‘’ποδιάς’’ είναι και η απαράδεκτη εμφάνιση των μαθητριών στις παρελάσεις με το ‘’μίνι’’ που θυμίζουν μανεκέν στη πασαρέλα και προκαλούν το γέλιο και τον οίκτο παρά τον θαυμασμό όπως φαντάζονται οι υπεύθυνοι που δεν κάνουν τίποτε για μια καλύτερη εμφάνιση των τμημάτων, τουλάχιστο λιγότερο γελοία και ακαλαίσθητη.
Έτσι που πάλι την επόμενη φορά θα εμφανισθούν με ‘’μαγιό’’ οι μαθήτριες για να γιορτάσουν τις εθνικές επετείους!
Δυστυχώς οι καρποί ενός συστήματος που καθιερώνει την ελάσσονα προσπάθεια δεν είναι ευχάριστοι. Πολύ γρήγορα μετά την καθιέρωσή του η άμιλλα από κάτω προς τα άνω όπως είναι στη σωστή της διάσταση μετατράπηκε από τα άνω προς τα κάτω και όταν δόθηκε ως θέμα έκθεσης στις Πανελλήνιες εξετάσεις, επόμενο ήταν, κατανοήθηκε ως άμυλο της πατάτας.
‘’Πατάτα’’ λοιπόν και το εκπαιδευτικό σύστημα που καθιέρωσαν που τα τελευταία χρόνια, στην χώρα μας και ταλαιπώρησε γενιές, γενιές και φτάσαμε σήμερα σε αδιέξοδο.
Η ‘’νέα τάξη πραγμάτων’’ στην Παιδεία από το 1980 και μετά δεν άφησε τίποτε όρθιο.
Θυμάστε τις ωραίες εκπαιδευτικές εκδρομές του Σχολείου στην τελευταία τάξη του Γυμνασίου( σημερινού Λυκείου); Ήταν πάντα ο γύρος της Ελλάδας, έτσι λεγόταν η εκδρομή των αποφοίτων. Η ψυχαγωγία ήταν ο κύριος σκοπός αυτού του μέτρου, η αγωγή της ψυχής μέσα από την επίσκεψη τόσων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων προς τιμή των παρελθόντων γενεών που με τη σοφία τους και το αίμα τους εμείς είμαστε ελεύθεροι, πλην όμως ανεύθυνοι και απαίδευτοι.
Στα τελευταία  χρόνια όμως η ‘’ψυχαγωγία’’ αντικαταστάθηκε με την ‘’διασκέδαση και μόνον. Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία θεωρήθηκαν αναχρονισμός και ο γύρος της Ελλάδας αντικαταστάθηκε με τον γύρο στα μπουζούκια της Ρόδου. Βλέπετε από αυτό είχαμε έλλειψη μιας και τα τοπικά δεν αρκούσαν για την συμπλήρωση της ‘’μόρφωσης’’ των παιδιών μας.
Πόνο και μόνο πόνο φέρνουν όλα αυτά και τόσα άλλα που συνέβησαν και συμβαίνουν ακόμη  στην εκπαίδευση.
Ας είναι περήφανοι οι εγκέφαλοι που ηγούντο αυτής της περιβόητης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που χειρότερη δεν  μπορούσε να είναι.
Σήμερα τα πράγματα δεν πάνε πιο κάτω. Με τέτοια εκπαίδευση, που ελάχιστα πράγματα μόνο θίγω, είναι φυσικό και επόμενο όλοι οι χώροι να λειτουργούν έτσι όπως τα βιώνουμε και τα καμαρώνουμε στην τηλεόραση αυτόν τον μεγάλο δάσκαλο της ελληνικής κοινωνίας.
Η λαϊκή σοφία ‘’πες μου με ποιόν έμαθες γράμματα’’ να σου πω τι ξέρεις, εξηγεί  γιατί έχουν φθαρεί τα πάντα. Καθηγητές και μαθητές έγιναν θύματα αυτού του συστήματος που με χίλιους τρόπους κοίμισε το πνεύμα και κοιμισμένοι στον κομματισμό, που σκόπιμα καλλιεργήθηκε εκ των άνω, το υπηρετούσαν με τον καλύτερο τρόπο. Κάποια στιγμή η διαίρεση στα σχολεία ήταν τρομακτική. Ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία είχαν φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα. Πού μυαλό για αξίες γνώση και καλλιέργεια χαρακτήρος, που είναι ο κύριος σκοπός του σχολείου, πλήρης αποπροσανατολισμός!
Η έννοια της Θρησκείας και της πατρίδας ξεθώριασε, ήταν και αυτά αναχρονιστικά. Ο τύπος του αθέου και ειρηνιστού ήταν το μοντέλο που προωθούσε το νέο σχολείο  του 1980.
Η έπαρση και υποστολή της σημαίας πέρασε στα αζήτητα. Τα αγόρια αναρωτήθηκαν γιατί να πάνε στον στρατό, και γιατί να υπάρχει πόλεμος αφού μια χαρά περνούμε με ειρήνη. Βλέπετε η ηττοπάθεια που μας διακρίνει δεν ήλθε ξαφνικά, καλλιεργήθηκε. Δεν ήταν λίγοι οι καθηγητές που έκαναν πόλεμο για να καταφέρουν τα παιδιά να μην πάνε εκκλησία, γιατί οι δυστυχείς πίστευαν πως έτσι έσωζαν τα παιδιά από το ‘’όπιο του λαού’’. Βλέπετε αυτά τα κηρύγματα είχαν την στήριξη και των βιβλίων ιστορίας που ‘’περνούσαν’’ ξεπερασμένες θεωρίες περί καταγωγής του ανθρώπου από τον πίθηκο.
Στόχος όλων αυτών ήταν πράγματι να δημιουργήσουν πιθήκους με αυτά που λένε και όχι ανθρώπους Δεν ήθελε το σύστημα να βγουν από τα σχολεία ελεύθεροι σκεπτόμενοι άνθρωποι. Το σύστημα πολέμησε ό, τι σώζει τον άνθρωπο, την εκκλησία, και προώθησε ό,τι τον οδηγεί στην αμάθεια και απόγνωση.
Η απάντηση που έδωσε ο αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος παλιά ως επίσκοπος Βόλου, σε κάποιον εκπαιδευτικό σύμβουλο που διαμαρτυρήθηκε για τους ιερείς που επισκέπτονταν τα σχολεία και συζητούσαν με τα παιδιά δείχνει τις διαθέσεις όλων όσων απερίσκεπτα προωθούσαν το σύστημα.
Εκμεταλλευόμενος, ο εκπαιδευτικός σύμβουλος κάποια σχολική διαταγή που απαγορεύει τις ξένες επεμβάσεις στα σχολεία εξεστόμισε εκείνο το άστοχο ‘’έξω οι παπάδες’’. Κακό του κεφαλιού του όμως γιατί πήρε την απάντηση του δυναμικού επισκόπου τότε ότι η σχολική διαταγή ισχύει για οποιαδήποτε άλλη επέμβαση όχι όμως και για την εκκλησία που είναι η μάνα του ελληνικού λαού.