Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2019

Η αγάπη και η "αγάπη"

Αριστείδης Δασκαλάκης
Πολλά έχουν ειπωθεί για την πολύπαθη αγάπη. Μια έννοια που έχει κακοποιηθεί όσο καμία άλλη σ’ αυτό τον μάταιο κόσμο.
Η αγάπη αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της Ορθόδοξης πίστης. Το πόσο σημαντική είναι μας το λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος: "ο Θεός αγάπη εστί". Οποιαδήποτε ορθολογική προσέγγιση της αγάπης είναι εκ προοιμίου καταδικασμένη σε αποτυχία.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας δια μέσου των αιώνων μας εξήγησαν σε μεγάλο βαθμό τι εστί αγάπη, καθ’ ότι τη βίωσαν πρώτα στη σχέση τους με το Θεό.
"Η δύναμη του αγαπάν είναι φυτεμένη από την αρχή μέσα στην ανθρώπινη ψυχή" μας λέει ο ἀγιος Νικόλαος Καβάσιλας.
Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής στα κεφάλαια περὶ αγάπης μας λέει ότι:
"
Αγάπη εἶναι ἡ ἀγαθὴ ἐκείνη διάθεσις τῆς ψυχῆς, πού, τίποτε ἀπὸ ὅσα ὑπάρχουν ἄλλο, δὲν προτιμᾶ περισσότερο ἀπὸ τὴ γνῶσι τοῦ Θεοῦ. Εἶναι δὲ πρᾶγμα ἀδύνατο νὰ ἀποκτήση κανεὶς τὴ συνήθεια αὐτῆς τῆς ἀγάπης, ὅταν ἔχη προσκόλλησι σὲ κάποιο ἀπὸ τὰ ἐπίγεια πράγματα".
Άρα η γνώση της αγάπης είναι καρπός της προσέγγισης που έχουμε με τον Θεό. Της γνώσης του Θεού. Η ορθή αγάπη προς τον πλησίον υπάρχει μόνο εάν αγαπήσουμε τον Θεό. Εάν ακολουθήσουμε την πρώτη εντολή του Κυρίου:
".., ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. αὕτη πρώτη ἐντολή" (Μαρκ. 12,30).
Εντολή που δεν επιτρέπει σε οποιαδήποτε πράξη μας, σκέψη μας ή λόγο μας, χάριν μιας στρεβλωμένης ανθρωπάρεσκης "αγάπης", να αντιστρατεύεται τις υπόλοιπες εντολές του Θεού.
Αγάπη προς τον Άγιο Θεό σημαίνει απροϋπόθετη τήρηση των Θείων εντολών Του.
Χωρίς το φίλτρο της λογικής.
Αγάπησε ο Αβραάμ τον Θεό τόσο, που δεν έγινε θύμα του ορθολογισμού και οδήγησε τον αγαπημένο του υιό στη θυσία. Ποιος μπορεί να τον χαρακτηρίσει βάρβαρο ή παιδοκτόνο;
Σήμερα εγχειρίσαμε την αγάπη με το νυστέρι της λογικής. Ό,τι εντελώμεθα απ’τον Θεό περνάει απ’το κόσκινο της λογικής. Ακόμα και η αγάπη.
Και το μεγάλο κακό έρχεται όταν καταξιωμένοι στη συνείδηση του ποιμνίου, κληρικοί, ευαγγελίζονται μια άλλη "αγάπη", που δεν χωρά Θεό. Που υπόκειται σε κρίση, σε διάλογο, σε συζήτηση. Που δεν δρα μες στον κόσμο αλλά δρα με τον κόσμο. Που παραδίδεται στο πνεύμα των καιρών, στο πνεύμα του διαβόλου.
Που υπόκειται στον έλεγχο όχι της συνείδησης, αλλά της λογικής.
Και πολλοί έτσι, αρκούνται σε μια αφιλάνθρωπη και εγωιστική λογική, χωρίς να ενδιαφέρονται για τον σκανδαλισμό του ποιμνίου και τη σωτηρία του.
Ποιος ενδιαφέρεται εάν ένας κληρικός έχει μακριά κόμη ή γενειάδα;
Εάν έχει κινητό iphone. ipad ή σπορ αυτοκίνητο; Εάν ένας άγαμος κληρικός, ένας ιερομόναχος, αναλώνει την καθημερινότητά του σε ομιλίες, ταξίδια, κοινωνικά δίκτυα, selfi φωτογραφίες, ραδιοφωνικές εκπομπές και προώθηση, μέσα από ομιλίες, των βιβλίων του;
Εάν στην εξωτερική του όψη (εάν εξαιρέσεις το ράσο) μοιάζει με έναν αξύριστο και ολίγων ημερών ακούρευτο λαϊκό;
Όλα τα παραπάνω τα παραβλέπουμε κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις.
Πότε;
Μα εάν έχει "αγάπη", είναι μειλίχιος, ήρεμος, ειρηνικός, χαμογελαστός, με χάρισμα πληθωρικού λόγου,"γλυκός" στην έκφραση και τελικά αγαπητός και πολύ αρεστός. Γεμίζοντας έτσι αίθουσες και συνεδριακούς χώρους.
Ας αναρωτηθούμε αδελφοί μου, ποιους ακούμε, ποιους ακολουθούμε και συμβουλευόμαστε. Αυτούς που μας χαϊδεύουν τ’ αυτιά; Που μας λεν αυτό που θέλουμε ν’ ακούσουμε; Που δεν ταράζουν την αμαρτωλή ησυχία μας;
Που δεν μας αναγκάζουν να αλλάξουμε στάση ζωής, αλλά μας ψιθυρίζουν γαργαλιστικές ιστορίες, δικαιολογώντας την αμαρτία μας και την αμετανοησία μας, κηρύσσοντας μάταιη την μετάνοια και τον καλό αγώνα;
Που βαφτίζουν τη Θεία Κοινωνία μαγικό φίλτρο, τονωτικό, που ανορθώνει την ψυχολογία μας, χωρίς να αποτελεί Αυτή, το στεφάνι των αγώνων και των δοκιμασιών μας, στον αμαρτωλό στίβο αυτού του μάταιου κόσμου;
Που υποβαθμίζουν την Ιερή Εξομολόγηση;
Σήμερα λείπει ο λόγος ο προφητικός. Η κραυγή αγωνίας του Ιωάννου του Προδρόμου. Του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού. Του μακαριστού Αυγουστίνου Καντιώτη.
Δεν υπάρχει χρόνος για πίστη στον Θεό. Για αγάπη στον Κύριο. Προέχει η "αγάπη" στον πλησίον. Αλλά αυτός ο πλησίον είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Στο πρόσωπο των άλλων δικαιώνουμε τα δικά μας πάθη. Αυτή λοιπόν η κάλπικη "αγάπη" που δίνει άφεση αμαρτιών στον αμετανόητο πλησίον και σ’εμάς, μας οδηγεί στον γκρεμό και στην απώλεια κατά το "τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται" (Ματθ. 15,14). Εάν ακολουθήσουμε τυφλούς, θα κατακρημνιστούμε στο γκρεμό της απωλείας.    
Οι "σειρήνες" της "αγάπης" μας παραπλανούν. Μας οδηγούν εκτός πορείας.
Μας απομακρύνουν απ’τον τελικό προορισμό. Την "Ιθάκη". Την Βασιλεία των ουρανών.
Αυτή την "αγάπη" που δέχεται την αμαρτία (και όχι τον αμαρτωλό εν μετανοία) αντί να την ξορκίζει η νέα τάξη πραγμάτων στην εκκλησία μας, με τους δημοφιλείς και περισπούδαστους κληρικούς, την συντηρεί και την επαυξάνει.
Μια αγάπη που είναι καρπός μετανοίας και άρα πηγάζει απ’το Άγιο Πνεύμα, θα αγωνιούσε για τη σωτηρία του πλησίον. Θα έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου, θα αφύπνιζε συνειδήσεις.
Δεν θα χάιδευε αυτιά. Δεν θα αλλοίωνε την πίστη.
Ίσως όλα αυτά φανούν κριτική και κατάκριση κατά κάποιων αδελφών.
Όμως δεν κρίνουμε πρόσωπα αλλά καταστάσεις.
Μήπως όμως όλοι έχουμε το χρέος του ελέγχου όπως μας προτρέπει το Ευαγγέλιο;
Όλοι εμείς οι αμαρτωλοί; Μήπως αυτός ο έλεγχος είναι χρέος που συμπληρώνει το έργο μετανοίας μας;
O Απόστολος των εθνών μας μιλάει για έλεγχο. Ποιον έλεγχο; Όχι τη κατάκριση που είναι αμαρτία:
"καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε· (Εφ. 5,11) (και να μη συμμετέχετε εις τα έργα του σκότους, που είναι άκαρπα και επιβλαβή. Ούτε καν και να τα ανέχεσθε, αλλά μάλλον να τα ελέγχετε και να τα παρουσιάζετε εις τα μάτια όλων επιβλαβή και ολέθρια.)
Για ποιων τα έργα μιλάει;
Μα βέβαια των σκανδαλιζόντων. Εάν αυτός που πράττει σκοτεινά έργα αποτελεί επίσημο ή αναγνωρισμένο δημόσιο πρόσωπο τότε οφείλουμε να τον ελέγχουμε δημοσίως, για προκλητικά έργα που βλάπτουν και παρασύρουν το ποίμνιο σε επικίνδυνες ατραπούς, χωρίς βεβαίως να τον διαπομπεύουμε. Στηλιτεύουμε πράξεις και καταστάσεις.
Και μάλιστα όταν οι πράξεις ή ενέργειες χαρακτηρίζονται από ένα αντιορθόδοξο άρωμα αίρεσης. Ένα άρωμα οικουμενισμού και πανθρησκείας. Η σιωπή είναι προδοσία. Ειδικά όταν έργα και λόγια διαστρέφουν τις Θείες εντολές, τον λόγο του Ευαγγελίου.
Πολλές φορές κάποιοι αδελφοί, αντιδρούν σε αρθρογραφία και κείμενα που θίγουν αγαπητά πρόσωπα, αρεστά και οικεία. Ίσως δεν γνωρίζουν τι λέει το Ευαγγέλιο πάνω σε θέματα που η αρθρογραφία αυτή θίγει. Ή είναι τελείως ακατήχητοι. Εάν όμως ξέρουν, τότε ας αποκαλυφθούν και να δεχθούν δημοσίως ότι δεν διέπονται από ορθόδοξο πνεύμα. Ότι δεν συμφωνούν με την παράδοση της αγίας εκκλησίας μας. Ότι οι λόγοι και οι πράξεις των αγίων Πατέρων δεν αποτελούν συνέχεια του λόγου του Ευαγγελίου, και δεν είναι εν Αγίω Πνεύματι.
Ας ακολουθούμε τις συμβουλές του Θείου Παύλου που μας λέει:
"διὸ λέγει· ἔγειρε ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός" (Εφ. 5,14) (Ο έλεγχος εις φανέρωσιν του κακού και διόρθωσιν του αμαρτάνοντος πρέπει να γίνεται· δι' αυτό και το Αγιον Πνεύμα ελέγχει και φωνάζει προς κάθε αμαρτωλόν· Σηκω, συ που κοιμάσαι τον ύπνον της αμαρτίας, και πετάξου ορθός ανάμεσα από τους νεκρούς της αμαρτίας και θα σε φωτίση ο Χριστός.)
Ειδικά όταν τα πεπραγμένα ή οι λόγοι κάποιων δημοσίων προσώπων αλλοιώνουν την πίστη, τότε αρκούμαστε στον λόγο του Αγίου Ιωάννου ο Χρυσοστόμου "Τό, Μή κρίνετε ἵνα μή κριθῆτε, περί βίου ἐστίν, οὐ περί πίστεως."
Για να είμαστε αγαπητοί στο Θεὀ, κάποτε πρέπει να γίνουμε μισητοί στους ανθρώπους.
"Αγάπα τον πλησίον μικρά ελαττούμενος" (Αγάπα τον πλησίον σου και με μικρή ζημιά σε βάρος δικό σου) μας λέει ο Θαλής ο Μιλήσιος.
Η αγάπη πολλές φορές φαίνεται ως μίσος ή κακία εάν μείνουμε μόνο στα φαινόμενα.
Επίσης εάν ως αγάπη εννοούμε την αποδοχή ή ανοχή κάποιων πραγμάτων (και όχι βέβαια της αμαρτίας) τότε ας ακολουθούμε το ρητό του Σωκράτη:
"
Αγάπη άκαιρος ίσον εστί τω μισείν" (Αγάπη που δεν εκφράζεται στην κατάλληλη στιγμή μοιάζει σα να’ ναι μίσος). Είναι ο σπερματικός λόγος, που είναι φωλιασμένος σε κάθε ψυχή.
Κάποιος θα πει, μα πως γίνεται ο τάδε επίσκοπος που φαινόταν τόσο καλός ή ο δείνα κληρικός που είναι όλο "αγάπη" να πλανηθεί;
Μα ο ίδιος ο Κύριος μας λέει ό,τι "Θα πλανηθούν ακόμα και εκλεκτοί "(Ματθ. κδ΄ 24) και "ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται καὶ δώσουσι σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς" (Διότι θα αναφανούν ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήται και θα δώσουν μεγάλα σημεία και θα κάμουν καταπληκτικά έργα, ώστε να πλανήσουν, εάν είναι δυνατόν, και αυτούς ακόμη τους εκλεκτούς.)
Όταν δεν είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε την αίρεση στο πρόσωπο κάποιου κληρικού αρεστού στον κόσμο, πως θα προστατευτούμε απ’ τις πλάνες του αντιχρίστου;
Ας σκεφτούν αυτούς τους λόγους του Κυρίου, όσοι είναι προσκολλημένοι σε αγαπητούς επισκόπους ή αρχιεπισκόπους, ή σε δημοφιλή αγιορείτικα πρόσωπα που μάχονται τους μαχητές της αίρεσης, ή σε ιερομονάχους που διαθέτουν – ζηλευτά - πολλούς ακολούθους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κερδίζουν μπόλικα εγωιστικά "like".
Πριν αγοράσουμε οποιοδήποτε βιβλίο κάποιου δημοφιλούς κληρικού, πριν τρέξουμε να πιάσουμε κάποια μπροστινή θέση σε μια αίθουσα ή στο πάτωμα για να τον ακούσουμε, ας έχουμε πρώτα γνώση της Αγίας Γραφής και των κειμένων των Αγίων, τουλάχιστον σε θέματα πίστεως, ώστε να φιλτράρουμε κάθε λόγο, κάθε πρόταση, λέξη ή σημείο στίξεως.
Μην ξεχνούμε ότι οι Απόστολοι και οι μάρτυρες δεν διώχθηκαν επειδή κήρυξαν αγάπη κι αλληλεγγύη, αλλά επειδή κήρυξαν "Ιησού Εσταυρωμένον". Διώχθηκαν λοιπόν για θέματα πίστεως.
Δεν είναι καιρός πλέον, ούτε να γελάμε, ούτε να χαιρόμαστε μ΄ αυτούς. Τους δημοφιλείς. Αλλά να κλαίμε με δάκρυα μετανοίας και για εμάς και γι’αυτούς.
Δείτε σχετικά: